Polio oznacza chorobę Heinego-Medina, czyli nagminne porażenie dziecięce. Jest to ostra choroba zakaźna wywoływana przez trzy typy wirusa polio przenoszącego się drogą wziewną lub pokarmową. Do zachorowania najczęściej dochodzi wskutek bezpośredniego kontaktu z osobą chorą bądź z jej wydzielinami (np. z gardła lub kałem) pozostającymi na przedmiotach lub środkach spożywczych, co jest związane z nieprzestrzeganiem podstawowych zasad higieny.

Objawy polio

Poliowirusy namnażają się w jelitach, a następnie przedostają się do krwi i rozprzestrzeniają po całym organizmie. Po zaatakowaniu ośrodkowego układu nerwowego może dojść do poważnych uszkodzeń skutkujących niedowładem lub porażeniem mięśni. Okres wylęgania się choroby wynosi od 7 do 21 dni. Największa zakażalność występuje od kilku dni przed pierwszymi objawami do 3-4 tygodni po ich pojawieniu się. W wielu przypadkach choroba Heinego-Medina rozwija się w sposób utajony nie dając żadnych objawów. Wyróżnia się trzy postaci choroby: rdzeniową, opuszkową oraz mózgową. Postać rdzeniowa charakteryzuje się pojawieniem niesymetrycznych porażeń obejmujących najczęściej mięśnie kończyn dolnych, tułowia oraz mięśnie oddechowe. Mogą wystąpić niedowłady lub porażenia całkowite. W postaci opuszkowej porażeniu ulegają ośrodki rdzenia przedłużonego, czyli tzw. opuszki, odpowiadające za funkcje odruchowe, ale także układ krążenia, oddechowy i nerwy czaszkowe. Przy tej postaci choroby polio nierzadko występują różne powikłania, np. zapalenie mięśnia sercowego czy zaburzenia psychiczne. Symptomami cechującymi postać mózgową są: gorączka, sztywność mięśni, wzmożona pobudliwość ruchowa lub nadmierna senność oraz drżenia mięśniowe. W niektórych przypadkach dochodzi do afazji – zaburzeń mowy i ataksji – niezborności ruchowej objawiającej się zaburzoną koordynacją.

Szczepienie na polio – kiedy?

W profilaktyce choroby Heinego-Medina stosuje się szczepienia, które są najlepszym sposobem na jej zapobieganie. Szczepionka przeciwko wirusom polio należy do obowiązkowych i jest bezpłatna-refundowana przez fundusz zdrowia. Wykonuje się ją domięśniowo lub podskórnie w ramię bądź w udo (jest to zależne od wieku osoby szczepionej) zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych w trzech dawkach: pierwsza w 3-4 miesiącu, druga w 5-6 miesiącu, trzecia w 16-18 miesiącu życia dziecka. W 6 roku życia dziecka należy podać 1 dawkę przypominającą. U osób dorosłych rozważa się podanie pojedynczej szczepionki przypominającej w przypadku: podróży do krajów, w których występują zachorowania na polio, pracowników laboratoryjnych mających kontakt z wirusami polio oraz pracowników służby zdrowia, którzy mieli styczność z osobą chorą.